Çocuk Psikolojisi ve Pandemi Süreci | Covid-19

Çocuk psikolojisi

Çocuk Psikolojisi ve Pandemi Süreci | Covid-19

Çocuk psikolojisi ve pandemi süreci: Merhaba, Ben Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Çocuk-Ergen Terapisti Ümmühan Civan. Bugünden itibaren yazılarımla ben de BordoRuj ailesine katkıda bulunacağım. İçinde bulunduğumuz pandemi sürecinde çocuk ve ergen gelişimi hakkındaki yazılarımla gündelik sorunlarımıza biraz olsun ışık tutma gayretinde olacağım. Sorularınız olursa bana yorum bölümünden ya da yazının sonunda bulunan instagram bağlantısından ulaşabilirsiniz.

Pandemi süreci demişken… Bu süreci tek boyutlu ele almamak gerekir. Hem bedensel hem ruhsal hem sosyal anlamda hayatımıza değişkenlik getiren bir durum. Bedenimize dikkat etmeye çalışırken bir yandan da kaygılı ruh halimizi yönetmeye çalışıyoruz aynı zamanda da sosyal bir varlık olarak sosyal mesafe ile baş etmeye çalışıyoruz. Kendi içinde değişkenli bu üç durumu yönetmeye çalışıyoruz. Kendi temizliğimizle kendi bedenimizi, maske takarak da diğer kişileri ve ruh sağlığımızı korumaya çalışıyoruz.

Pandemi süreci bize neler öğretti?

Bu dönemde yeni deneyimler kazanmaya başladık. Sosyal medya araçlarıyla sanatçılara ulaştık, eğitimlerimizi, seminerlerimizi online platformlara taşıdık, ekmek yapmaya başladık ve kendi içsel dünyamıza döndük, yeni deneyimler kazandık.

Yaşamın koşturmacasında bir yerlere yetişmeye çalışırken çocuklarımıza en sık kullandığımız kelime ”hadi hadi” iken, evlerde kaldığımız bugünlerde zaman sorunsalını kendimize göre ayarlamak hatta yeniden düzenlemek zorunda kaldık. Çocuklarımızın kendi başlarına edinebildikleri “sorumluluk alabilme durumunu” görebilme fırsatı yakalamış olduk aynı zamanda. Daha önce göremediğimiz özelliklerini, davranışlarını görme fırsatımız oldu. Bu süreç çocuklarımızı daha yakından tanımamızı sağladı.

Stresli ve yoğun koşturmacalar arasındaki iletişimsizlikler, ebeveynliğimizdeki acemilikler, ev-iş yoğunluğundan birbirimize kalamayan vakitlerden sonra karantina günleri, ilişkilerimizde oluşan boşlukların telafisi gibi oldu aslında.

Çocuklarımızın daha önce farkına varamadığımız özelliklerinin farkına vardık belki de…

Çocuk psikolojisi ve pandemi süreci:

Çocuk psikolojisi

Bizim “hadi hadi” cümlelerimiz olmadan derslerine yetiştiler, ödev takibi yaptılar, oda toparlama, hazırlıklarını tamamlama gibi görevlerini yerine getirdiler. Biz de onların büyüdüğünü bir kez daha anlamış olduk.

Ancak yeni deneyimler zorlukları da beraberinde getirmeye başladı. Maddi zorluk, işleri evden yürütmenin zorluğu, öz bakım, ev işleri, belirsizlikle mücadele etmek gibi.

Herkes ebeveynlere aynı zamanda öğretmen de olmanız gerekiyor dedi ancak farklı farklı kimliklerimiz de vardı oysaki; evde anne olmak ve evde çalışan bir anne olmak gibi birçok sıfatı aynı anda yaşamaya başladık… Çocuğumuzla ilgili yaşanan zorluklar yeni miydi yoksa önceden var olan ve bizim göremediğimiz durumlar mıydı görmeye başladık.

Eğer çocuğumuz okula gitmekte zorlanan bir çocuksa online eğitimde de derse oturmak onun için zor olacaktır. Çocuğun önceden okulda yaşadığı dikkat, uyum, arkadaş ilişkileri gibi zorlukları yanımızda olması sebebiyle görmeye başladık. Öğretmenin okulda tolere edebildiği problemleri biz görmüyorduk ancak bu süreçte çocuğun okuldaki zorlanmalarını görmeye başlamış olduk.

Çocuk psikolojisi ve yönetimi: Bu süreçte neler yapabiliriz?

 

  • Yaşanılan zor süreci faydaya dönüştürün.
  • Rutinleriniz olsun.
  • Çocukların uyku, yemek, teknoloji kullanımı, oyun oynama ve ders saatlerini mümkün olduğunca sabit tutun ve belli rutinleri koruyun.
  • Bu dönemde hayatımızı normal akışında devam ettirebilmek önemlidir. Okul, çalışma düzeni vs. değişmiş olsa da yeni düzenle birlikte önceki rutinlere de devam edilmelidir. Rutinleri kaybetmek, sizin zorlandığınızı çocuğunuz görüyor ve hissediyor olması; çeşitli davranış problemleri ile karşılık vermesi anlamına gelebilir. Örneğin çocuklar böyle zamanlarda zihninde oluşan tedirginliği açıkça söyleyemeyebilir ve uyku bozukluğu, yeme bozukluğu, içe kapanıklık ya da aşırı hareketli davranışlar gösterebilir. Her şeyi hisseder, sizi izler, sizin olayları nasıl içselleştirdiğinize bakar ve ona göre davranışlarda bulunurlar.
  • Uyku saati, uyanma saati, aile oyun saati gibi belirli düzenler oturtulduğunda çocuklarda kaygı düzeyi azalacaktır. Belirsizce yapılan görevler, ertelenen işler ve belirsizlik kaygının devamına neden olur.
  • Uzaktan eğitim sürecinde desteğe ihtiyaç duyabilir; “sana nasıl yardımcı olabilirim” gibi sözel destek sağlamak, öğrenme merakını canlı tutmak, hareket alanı sağlamak faydalı olacaktır.
  • Ev halkının katılım sağladığı ve teknolojik aletlerin kullanılmadığı kitap okuma, kutu oyunları oynama, resim yapma, müzik dinleme, dans etme, egzersiz yapma, kek yapma, yemek hazırlama gibi faaliyetlerde bulunmak, yapabileceği sorumluluklar vermek, çay keyfi eşliğinde sohbet etmek günlük rutininize dahil edilmelidir.
  • Birden fazla çocuğunuz varsa her biriyle baş başa 10-15 dakika sohbet etmek, yaşadığı duyguları anlamaya çalışmak önemlidir. Çocuğun ihtiyacı olan şey aslında sohbet etmekten ziyade birlikte paylaşımda bulunmaktır.

Kaygısını aktarabileceği uyku öncesi ve uyanma zamanlarında yanında olmak, nasıl olduğunu sormak, nasihat vermeden, tavsiyelerde bulunmadan sohbet etmek önemlidir. Sohbet dediğimiz şeyde bizim ruh sağlığımız gizlidir. Duyguları dinlediğimizde, gördüğümüzde sakinleşiriz ve buna çocukların da ihtiyaçları vardır. Çocuklarınızla iletişim kurmaktan kaçınmayın. Çocuklarla duyguları hakkında konuşmak sizin tarafınızdan duygularının onaylandığını görmek onları rahatlatacaktır.

Güvende hissetmek…

 

Günlük planlarınız olsun, eğlenin, duygu ve deneyimlerinizi yazdığınız günlük tutun, aile ve dostlarınızla, sevdiklerinizle, çocuklarınızın arkadaşlarıyla görüntülü konuşun. Sevdiklerinizin sesini duymak sizi güvende hissettirecektir.

Tabi ki bu süreçte ebeveynler olarak bizlerin de bedensel ve ruhsal sağlığını koruması için yapmamız gerekenler var. Bulunduğumuz durumun gerçekliğini görmek, bizlere yaşattığı duyguları kabullenmek ve bununla baş etme yöntemleri geliştirmek gibi… Sosyolog ve Aile Danışmanı, meslektaşım sevgili Duygu Çilingir “Pandemi Döneminde Kaygı İle Baş Etme Yöntemleri” isimli yazısında bu konuya detaylı bir şekilde değinmişti.

Kendinizle ne kadar kuvvetli bir bağ kurarsanız çocuğunuzun duygularını o kadar iyi anlarsınız.

Sevgilerimle,

Ümmühan Civan

Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Çocuk-Ergen Terapisti

Bize Instagram’dan ulaşmak için tıklayın. 

 

Ümmühan Civan
[email protected]

Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Çocuk-Ergen Danışmanı