Anne baba tutumları

Anne Baba Tutumları | Hatalı Tutumlar Nelerdir?

Anne baba tutumları: Aile, çocuk gelişiminde çok önemli bir yere sahiptir. Aile, çocuğun ilk sosyal deneyimlerinin oluştuğu, duygusal, fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı yerdir. Aile, çocuğun büyüme ve gelişiminde temel ihtiyaçlarını karşılarken, aynı zamanda kişilik ve karakter yapısının gelişiminde ve biçimlenmesinde önemli etkiye sahiptir. Ailede, bütüncül olarak çocuğun gelişimi için ailenin çocuğa sergilediği tutum çok önemlidir. Anne-babaların sergiledikleri tutumlar çocuğun iyi bir eğitim almasına katkı sağladığı gibi sağlıklı birey olarak yetişmesine de önemli katkı sağlamaktadır. Çocukların bu tutumlarla ilişkili çıkarsamaları, kendine ve diğer insanlara yönelik algılamalarını ve şemalarını oluşturmaktadır.

Anne baba tutumları, çocukları yetiştirirken sözel, fiziksel, bedensel iletişim yolları olduğu gibi onlara olan yaklaşım, tutum ve davranışların tümüdür.

Aile ortamı ve anne baba tutumları gelişim sürecinde, çocuk yetiştirmede kullanılan disiplin yöntemlerini de belirlemektedir. Ebeveynlerin çocuklarına verdikleri sevgi ve destek kadar belirledikleri kural ve sınırlar da çocukların gelişim dönemini sağlıklı bir şekilde geçirmelerinde önemli bir rol oynar. Çocuğa istendik davranışları kazandırmak için kullanılan anne-baba tutumları ve disiplin yöntemleri, çocuğun kişilik yapısının şekillenmesinde etkili olduğu gibi akıl ve psikolojik sağlığı üzerinde doğrudan etkilidir.

Sağlıklı ve kabul edici aile ortamı ise sevecen ve sıcak davranışların olduğu, fikirlere, düşüncelere ve alınan kararlara saygı duyulan, anne-babaların çocuklarını her konuda teşvik ettiği, konulan sınırların, kuralların çocuklara açıklanarak uygulandığı aile ortamıdır. Aile ortamının sağlıklı sevecen ve kabul edici olması çocuğun zihinsel, sosyal ve duygusal alanda başarılı olmasına imkân sağlayacaktır.

Anne Baba Tutumları Nelerdir?

Anne baba tutumları

Anne-baba tutumlarını, aşırı hoşgörülü tutum, aşırı koruyucu tutum, aşırı otoriter tutum ve demokratik tutum olarak ele alarak bu anne-baba tutumlarının çocuklar üzerindeki etkilerini ele alacağız.

Aşırı hoşgörülü anne-baba tutumu:

Aşırı hoşgörülü anne-baba tutumu, çocuklarına bazı kısıtlamalar dışında bütün isteklerine cevap verilen aile modelidir. Ailelerin çocukların davranışlarına karşı kural koymadıkları, çocuğun yaptığı birçok olumsuz davranışın kabul edildiği aile modelidir. Çocuk merkezli olan bu tür aileler çocuğun yaptığı her şeyi hoş görürler ve aşırı derecede çocuğu özgür bırakırlar. Çocuklar çoğu zaman herhangi bir engelle karşılaşmadan arzularına ulaşırlar. Çocuk, ailede söz sahibi kişi konumundadır.

Çocuğa neyi yapıp neyi yapmaması gerektiği anlatılmaz ve hiçbir zaman kesin kurallar belirtilmez. Çocuk kendisine zarar verebilecek davranışlarda bile etkili denetimden uzaktır, uyarılmaz. Sadece çok büyük bir problem olduğunda sert çıkışlarda bulunur, gözdağı verirler. Bazen ceza verseler de nedenini açıklamazlar.

Çocuklara az sorumluluk, fazla özgürlük veren bu tutumda olan aileler, çocuğa kural koymaktan ve hayat biçimini düzenlemekten kaçınmaktadır. Çocukların kendi hayatlarını kendileri düzene sokmalarını, kendi kararlarını tek başına almaları beklenmektedir.

Ailelerin çocuklarına karşı aşırı hoşgörülü davranmaları, çocukların kendine güvenen, sıra dışı ve sosyal bir birey olarak yetişmesinde destekleyici olmasına rağmen çocukta olumsuz davranışlara yol açabilmektedir.

Aşırı Hoşgörülü Tutum gösteren ailelerin çocuklarında gözlemlenen davranış modelleri:

anne baba tutumları, Anne Baba Tutumları | Hatalı Tutumlar Nelerdir?

  • Sorumluluk davranışı gelişmemektedir
  • Başka insanların hayatlarına müdahale etme eğilimi bulunmaktadır
  • Saldırgan davranışlar, sinirlilik, öfke patlamaları görülmektedir
  • Sosyal gelişim ve özdenetim konusunda daha fazla problem yaşamaktadırlar
  • Benmerkezcilik ve sınır problemleri yaşamaktadırlar
  • Düşük özsaygı gelişmektedir
  • Kendini denetlemede zorluk çekmedirler
  • Eleştiriye açık olmadıklarından kendilerini geliştiremezler
  • Kuralsızlığa alışan çocuklar okul kurallarıyla ilgili zorluk yaşarlar
  • Arkadaş ilişkilerine ve çevrelerine uyum sağlamakta zorlanırlar
  • Her istediklerini elde ettikleri için belli bir süre sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar
  • Aşırı hoşgörülü tutum ile yetiştirilen çocuklar bir süre sonra anne babasını denetim altına alır, onları tehdit ederler. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygularlar.

Aile ortamında, anne-babanın çocuğuna gösterdiği tavır ve tutumlar, aile ortamı içinde ebeveyn-çocuk ilişkisi, çocuğuyla kurduğu iletişim şekli ve iletişimin kalitesiyle ilgilidir. Çocuğun ailedeki yeri, aile içinde birey olarak kabul görüp görmediği, çocuğa sevginin gösterme şekillerini de kapsamaktadır. Bu tür etkileşim çocuğu sosyal hayata hazırlayarak, kişilik ve cinsiyet gelişimine, sosyal kurallar ve ahlaki değerleri öğrenmeye, kişiler ve durumlar karşısında nasıl davranılacağını belirleyen değereler geliştirmeye ortam hazırlamaktadır.

Çocuklar, anne babaların kendilerine karşı sergiledikleri tutum ve davranışlara karşılık olarak aynı doğrultuda ve anne-babanın tutumlarını yansıtan davranışlar sergilerler. Böylece iki taraf arasında bir iletişim ve etkileşim oluşur. Bir çocuğun davranışını değiştirmek ya da anlamlandırmak için anne- baba tutumu önemli bir başlangıç noktasıdır. Anne- babanın çocukla ilgili verdiği karar ve davranışlarda tutarlı olmaması, çocuğun farklı disiplin ve birbiriyle tutarsız hatta birbiriyle çelişen disiplin uygulamalarına maruz kalmalarına sebep olabilmektedir.

Böylesi uyumsuz, problemli, yeterli sevgi ve anlayışın olmadığı aile ortamında büyüyen çocuklar kendilerine ve karşılarındaki kimselere güven duygusu geliştirmede güçlük çekeceklerdir. Diğer tutum modelleri olan aşırı koruyucu tutum, aşırı otoriter tutum ve demokratik tutum konularından ise bir sonraki yazıda bahsedeceğim.

Sevgilerimle,

Ümmühan Civan

Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Çocuk-Ergen Danışmanı

Bize Instagram’dan ulaşmak için tıklayın. 

Ümmühan Civan
Ümmühan Civan
[email protected]

Çocuk Gelişimi Uzmanı ve Çocuk-Ergen Danışmanı

5 Yorum
  • Avatar
    Esen
    14:09, 06 Ocak 2021 Cevapla

    Biz ebebeynler icin faydali bilgilerle dolu bir konuyu ele almışsınız. Tesekkurler🙏

  • Avatar
    Beren
    14:11, 06 Ocak 2021 Cevapla

    Anne babalık siz değerli uzmanların sayesinde kolaylaşıyor. Çok tesekkurler ummuhan hanim, iyi calişmalar diliyorum🌸

  • Avatar
    Dilek
    14:13, 06 Ocak 2021 Cevapla

    Yazılarınızın sıkı takipçisi olduk. Ögretileriniz hayatı kolaylaştırıyor🌺

  • Avatar
    Sevde şimşir
    14:32, 06 Ocak 2021 Cevapla

    Tebrik ederim Ümmühan hanim yazılarınızı faydali buluyorum devamini diliyorum. Birde tek ebeveyn olan anne veya baba lar icin bir yazi gelirse cok sevinirim

  • Avatar
    Betül
    16:16, 06 Ocak 2021 Cevapla

    ayna niteliğinde bir yazı olmuş, kaleminize sağlık. Devamını heyecanla bekliyoruz.

Yorum yap