Lezzetli Çay Nasıl Demlenir | Çayla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Lezzetli çay

Lezzetli Çay Nasıl Demlenir | Çayla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Lezzetli çay nasıl demlenir? Geçen yazımda kombucha yapımını detaylı bir şekilde anlatmıştım. Okumuş olanlar ya da daha önceden konu ile ilgili bilgi sahibi olanlar bilir ki, kombucha temelde fermente edilmiş çaydır. Yani ana malzemesi demlenmiş çaydır. İşte o yazımı yazarken şunu fark ettim ki, çoğumuz aslında nasıl doğru çay demlendiğini de tam olarak bilmiyoruz. Ve bu sebeple, bugün de lezzetli çay demlemenin tekniğine ve püf noktalarına değinelim istedim.

Çay, bilindiği gibi, yeşil yapraklı bir bitkidir. Ana vatanı da Çin’dir. Zaten kombucha’nın da Çin’den doğduğunu düşünürsek, bulmacanın parçaları oturur. Çinliler çayı keşfettikten sonra, yüzyıllar boyunca, onu kullanarak kombucha yapımını da gerçekleştirmişler.

Çayın Tarihçesi:

Lezzetli çay

Efsaneye göre çayın nasıl ortaya çıktığına dair bir de küçük hikâye anlatılmakta; Çin hükümdarı Shen Yung, halkının sağlığını korumak için, ülkesinde bütün suların kaynatılarak içilmesini buyurmuş. Bir yaz günü, hizmetkârları su kaynatırken, kaynamakta olan bu suyun içine bir yaprak düşmüş. Bu düşen yaprakla birlikte suyun rengi değişmiş ve çok ferahlatıcı da bir koku yayılmış. Hükümdar çok etkilenmiş ve tadına bakmış. İşte böylece de çay keşfedilmiş olmuş ve Çin geleneklerinde yerini almış. Şarap için kullandıkları ibrik de, zaman içinde bazı değişiklikler yapılarak, çaydanlık olarak kullanılmaya başlanmış.

Çay Çin’den doğmuş fakat bizim kültürümüzde de sağlam bir yer edinmiş kendisine. Hatta, o kadarla da kalmayıp, dünyada Türk çayı diye nam salmış.

Ülkemizde iyi bir çay ‘tavşan kanı’ olarak ifade edilirken, İngiltere’de süt eklenerek, Rusya’da bir ısırık şeker, bir yudum çay, yani ‘kıtlama’ olarak, Japonya’da ritüel halinde, Çin’de daha çok yeşil çay, Kuzey Afrika’da ise nane ile tüketiliyor.

Siyah çay, yeşil çay ve beyaz çayın farkı nedir?

Çay konusu deniz derya…  Sayısız çeşidi mevcut. Bunların her biri üretiliş tekniklerine veya bitkinin cinsine göre farklılık gösteriyor. En çok bildiklerimize, burada çok kısaca değineceğim.

Siyah çay, çay yapraklarının toplanıp, düşük seviyede sıcaklık vererek soldurma ve kıvırma işlemlerinden geçtikten sonra oksitlendirilmesi, yani karartılması sonucu elde ediliyor. İşte bu oksidasyon aşaması çayın bütün kalitesinin ve aromasının meydana çıktığı hassas bir aşama. Ve bu sebeple de çok önemli.

Yeşil çay, daha küçük yapraklı çay bitkilerinden üretiliyor. Yüksek sıcaklıkla şoklama yapılarak yapraklar solduruluyor. Böylece yeşil renk korunmuş oluyor. Oksitlendirme işlemi yapılmıyor.

Beyaz Çay ise bitkinin sadece tomurcuk kısmı ve en tepesinden toplanan iki yapraktan elde ediliyor.

Lezzetli çay demlemenin yolu nerelerden geçer?

Burada üretim aşamalarından bahsetmekteki amacım çayın ne kadar hassas bir bitki olduğu ve aslında 3-5 satıra sığamayacak kadar çok detaylı ve titiz tekniklerle üretildiği konusunda bir fikir vermek.

Çünkü, bunca işlemden geçip paketlendikten sonra da yolculuğu bitmiyor. Mutfağımıza girdikten sonra, bu defa da, hakkını vererek demleyip bardağa koymak da bize düşüyor.

Öncelikle, lezzetli bir çay demlemek için, demlenecek çayın da kaliteli olması gerekiyor elbette.

Ayrıca sıcaktan ve nemden uzak, güneş görmeyeceği ve çevresindeki kokulardan etkilenmeyeceği koyu renkli kapalı bir kapta veya vakumlu ambalajda saklamak en ideali. Kaliteli bir çay, bu şekilde 2 yıl aromasını muhafaza edebiliyor.

Çay demlerken dikkat edilecek en önemli nokta, su. Kullanılan suyun oksijen oranı ne kadar yüksekse çay o kadar lezzetli oluyor. O nedenle mümkünse, yumuşak ve mineral bakımından zengin içme suyu en uygunu. İkinci nokta, çoğumuzun mutfaklarımızda olduğu gibi, metal değil, porselen demlik kullanılması. Böylece çayın aroması en yüksek oranda lezzete yansıyabiliyor.

Demleme aşamasına geçildiğinde ise;

  • Kuru çay demliğe, su ise çaydanlığa konur.
  • Su kaynama noktasına geldiğinde, en fazla 10 saniye kadar kaynamasına izin verilip altı kapatılır. Çünkü su uzun süre kaynadığında oksijen oranı düşer.
  • 3-4 dakika bekletilerek, demleme esnasında çay yapraklarının haşlanmaması, dolayısıyla aromasını kaybetmemesi için, su sıcaklığının 70-80 dereceye inmesi sağlandıktan sonra artık çayın demlenme aşamasına geçilebilir. Bu bekleme süresi, iyi çay demlemenin en önemli püf noktası.
  • Su çayın üzerine dökülürken, daha fazla oksijen almasını sağlamak için, yüksekten ve yine yaprakların haşlanmamasını sağlamak için, üzerinde gezdirmeden tek bir noktaya dökülür.
  • Sonraki aşamada, demlik çaydanlığın üzerine oturtulur. Ve kısık ateş üzerinde 12-13 dakika kadar demlenmesi beklenir.

Böylece nefis demli çay, artık içilmeye hazır hale gelir. Bütün bunların yanı sıra dikkat edilmesi gereken son birkaç ayrıntı da şunlar;

  • Demlenmiş çayın ideal tüketilme süresi 20-25 dakikadır.
  • Çay demlediğimiz demliği, aromalar birbirine karışabileceğinden, farklı bitkilerin demlenmesinde kullanmamamız gerekmekte.
  • Yine aynı sebeple, demlik hiçbir zaman deterjan kullanarak yıkanmamalı, sadece çok yüksek ısıdaki suyla temizlenmeli.

İşte çayın yolculuğu böyle başlayıp, böylece de bitiyor.

Bizim kültürümüzde çay sohbet muhabbet demek olduğuna göre, bol lezzetli, bol çaylı zamanlar dileğiyle…

Sevinç Uzcan

Gastronomi ve İyi Yaşam Yazarı

Bize Instagramdan ulaşmak için tıklayın

Sevinç Uzcan
[email protected]

Gastronomi ve İyi Yaşam Yazarı