5 Usta Türk Yönetmen

5 Usta Türk Yönetmen Ve Kalbimize Dokunan 5 Filmi

5 Usta Türk Yönetmen: Geçtiğimiz günlerde Bağımsız Sinema Ve Ölmeden Önce İzlemeniz Gereken 5 Filmden bahsetmiştik. Bu hafta sizlere yine aynı kategoride değerlendirmeniz için bağımsız sinemanın Türk yönetmenlerinden bahsedeceğiz.

Türk sineması 1970’li yıllardan günümüze kadar bağımsız sinema alanında başarılı yönetmeler sayesinde bir hayli yol kat etmiştir. Büyük sinema yapım şirketlerinden bağımsız kendi ayakları üstünde durmayı başaran Türk sinema yönetmenlerinin başında Yılmaz Güney namı değer ‘’Çirkin Kral’’ yer almaktadır. Öyle ki, oynadığı ve yönettiği filmlerdeki başarısını da o dönemlerde aldığı ödüllerle dünyaya kanıtlamıştır. Elbette ardından birçok yönetmenin başarılı çalışmaları da olmuştur. Örneğin günümüz popüler bağımsız sinema yönetmenlerinden Nuri Bilge Ceylan ismi hemen hemen her çektiği filmde başarılarını ödüllerle taçlandırmış ve Türk sinemasında adını tüm dünyaya tanıtmaya devam etmiştir.

Bu yazımda da  5 Usta Türk Yönetmen ve filmlerinden en ses getirenlerini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Keyifli okumalar.

5 Usta Türk Yönetmen Ve Kalbimize Dokunan 5 Filmi

5 usta türk yönetmen, 5 Usta Türk Yönetmen Ve Kalbimize Dokunan 5 Filmi

YILMAZ GÜNEY (PÜTÜN)

1937 yılında Adana’da doğmuştur. Filme olan ilgisi nedeniyle İstanbul’a giderek Atıf Yılmaz’ın asistanlığını yapmaya başlamıştır. Böylece sinema için ilk adımı atmıştır. Atıf Yılmaz’ın ‘’Alageyik’’ filminde rol alarak göstermiş olduğu üstün performans ile adından söz ettirmeye başlamıştır. Sonrasında birçok filmde hem rol alıp hem de yönetmenliğini yapmıştır. Yazdığı birkaç film senaryosunda komünizm propagandası yaptığı öne sürülerek hapis cezasına çarptırılmıştır. Ancak bu durum ününün yayılmasının önünü hiç geçmemiştir.

1970 yılında yazıp, oynayıp yönettiği ‘’Umut’’ filmi Türk sinema tarihinin ilk devrimci filmleri arasında yer almıştır. Film Altın Koza ‘’En İyi Film’’, Altın Portakal ‘’En İyi Erkek Oyuncu’’ ve Grenoble Film Festivali’nden ‘’Büyük Jüri Ödülü’’ ile dönmüştür.

1982 yılında ‘’Yol’’ filmi ile Cannes Film Festivalinde ‘’Altın Palmiye’’ ödülünü alarak adını tüm dünyaya duyurmuştur.

1983 yılında en son ‘’Duvar’’ filmini çektikten sonra, 9 Eylül 1984’te Fransa’da mide kanserinden hayata veda etmiştir.

Yol (1982)

Tür: Dram

Yapım: Türkiye, İsviçre

Yıl: 1982

Yönetmen: Yılmaz Güney, Şerif Gören

Oyuncular: Tarık Akan, Şerif Sezer, Halil Ergün, Meral Orhonsay, Necmettin Çobanoğlu, Semra Uçar, Hikmet Çelik, Sevda Aktolga, Tuncay Akça

Ödüller: 1983 Cannes Film Festivali “Altın Palmiye”

Senaryosunu 1981 yılında cezaevinde yazan Yılmaz Güney, yönetmenliğini Şerif Gören ile beraber yapmıştır. Film Cannes film festivalinde Altın Palmiye ödülü alan ilk Türk filmi olmuştur. Ancak film ülkemizde yasaklanmış ve 18 yıl sonra gösterime girmiştir.

Filmde bayram izniyle cezaevinden çıkan ve memleketlerine giden 5 karakterin farklı hayatları konu ediliyor.

Seyit Ali Konya’ya gittiğinde karısının geneleve düştüğünü ve çocuğunun da köye gönderildiğini öğrenir. Çocuğunu görmek için köye gider ve karşılaştığı töre baskısıyla karısına kin dolar.

Mehmet Salih karısı ve çocuğunu görmeye Diyarbakır’a gittiğinde, kayınvalidesi ve kayınpederi oğullarının ölümünden onu sorumlu tutmaktadırlar. Mehmet Salih gerçekleri anlatmak için mücadele vermek zorundadır.

Gaziantep’e nişanlısını görmeye giden Mevlüt, nişanlısı ile evlenmeden yalnız kalmalarına müsaade etmeyen babası ile karşı karşıya gelir.

Ömer Urfa’ya vardığında kardeşinin kaçakçılık yaptığını öğrenir tam bunlarla mücadele ederken karşısına bir kız çıkar ve âşık olur.

Yusuf karısını ve çocuğunu görmeye giderken izin belgesini kaybeder ve olağanüstü hâl bölgesinde askerler tarafından alıkonur.

Senaryo gereği bugüne kadar izlediğimiz toplumsal gerçekleri yansıtan Türk filmi standartlarında olsa da o dönemin şartlarında çekilen, Altın Palmiye ödülüne layık görülen ve 18 yıl ülkemizde yayınlanması yasak olan bu film insanda bir hayli merak uyandırıyor.

NURİ BİLGE CEYLAN

5 Usta Türk Yönetmen arasında belki de adını en çok duyduğumuz Nuri Bilge Ceylan, 1959 yılında İstanbul’da doğmuştur. Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra sinemaya olan ilgisi üzerine Mimar Sinan Üniversitesinde iki yıl sinema eğitimi almıştır. İlk olarak, 1980 yıllarında çıkan sinema dergisi ‘’Gergedan’’ da kültür sanat çalışmaları yayınlanmıştır.

1995 yılında çektiği ilk kısa metraj filmi ‘’Koza’’ ile Cannes Film Festivali yarışması ile adını Yılmaz Güney’den sonra dünyaya duyuran ikinci Türk sinema yönetmeni olmuştur.

Filmlerinde daha çok insan temasını kullanan Ceylan ilk uzun metraj filmi ‘’Kasaba’’ ile Cannes ve Berlin Film festivallerinde başarısını bir kez daha kanıtlamıştır. Ardından çektiği filmler ile de birçok ödülün sahibi olmuştur.

Mayıs Sıkıntısı (1999), Uzak (2002), İklimler (2006), Üç Maymun (2008), Bir Zamanlar Anadolu’da (2011), Kış Uykusu (2014), Ağlat Ağacı (2018)

Geçtiğimiz günlerde “Kuru Otlar Üstüne” isimli yeni filmi üzerinde çalıştığı haberini veren Ceylan, filmin 2021 yazında çekimlerine başlayacağını da duyurdu.

Kış Uykusu (Winter Sleep- 2014)

Tür: Dram

Yapım: Türkiye

Yıl: 2014

Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan

Oyuncular: Haluk Bilginer, Melisa Sözen, Demet Akbağ

Ödüller: 2014 Cannes Film Festivali “Altın Palmiye”

Aydın emekli olduktan sonra kardeşi Necla ile Kapadokya’da babadan kalma butik bir otel işletmeye başlar. Aydın’ın eşi Nihal ile arasındaki soğukluk, boşanan kardeşi Necla ve toplumsal gerçeklik arasındaki karmaşık hayat düzeninin hikayesidir. İki kardeşin arasında geçen diyaloglar birbirini sürekli eleştirir türden, Aydın’ın eşi ile arasında geçen diyaloglar ise aralarındaki yaş farkından kaynaklı tecrübelerin öne çıktığı türdendir. Filme entelektüel ve kırsal yaşam tarzı arasında eleştirel bir bakış açısı vardır.

32 yıl sonra ülkemize Altın Palmiye ödülünü kazandıran ‘’Kış Uykusu’’ izlemeye değer akıcı bir filmdir.

ZEKİ DEMİRKUBUZ

1964 yılında Isparta’da doğmuştur. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’ni bitirdikten sonra, 1986 yılında Zeki Ökten’ in yanında asistan olarak sinemaya ilk adımını attı.

Kısıtlı imkanlarla çektiği İlk filmi “C Blok’’ 1994 yılında yayınlanmıştır. Ardından 1997’de ‘’Masumiyet’’ ile Venedik Film festivalinde dikkatleri üzerine çekmiştir. Filmleri Avrupa’da birçok film festivalinde gösterilmiş ve birçoğundan da ödülle dönmüştür.

Üçüncü Sayfa (1999), İtiraf (2001), Yazgı (2001), Bekleme Odası (2003), Kader (2006), Kıskanmak (2009), Yeraltı (2012), Bulantı (2015), Kor (2016) diğer filmleridir.

Demirkubuz, filmlerinde insanın ahlaki sorunları ile ilgilenmiş, ölüm, aşk ve yenilgi gibi temaları işlemiştir.

Kader (2006)

Tür: Dram

Yapım: Türkiye, Yunanistan

Yıl: 2006

Yönetmen: Zeki Demirkubuz

Oyuncular: Ufuk Bayraktar, Vildan Atasever, Engin Akyürek

Ödüller: Antalya Altın Portakal Film Festivali- Nürmberg Film Festivali

Zagor işlediği cinayetten sonra Uğur (Vildan Atasever) ile beraber ortalıktan kaybolur. Uğur’a umutsuzca âşık olan Bekir, birlikte kaçtıklarını öğrenince ailesinin bulduğu bir kızla evlenir. Ancak Zagor iki polis öldürmüş ve yakalanmıştır. Bunu öğrenen Bekir için Uğur’u bulma umudu doğmuştur.

Kader, imkânsız aşk üçgeninin anlatıldığı ve yitip giden hayatları anlatan bir filmdir. Yönetmenin sert gerçekçi anlatım tarzı ile hayatın gerçeklerini anlatan bir aşk hikayesidir.

YEŞİM USTAOĞLU

1960 yılında Kars’ta doğmuştur. Öğrenim hayatına mimarlık fakültesinde başlayıp Restorasyon bölümünde yüksek lisansı ile tamamlamıştır. Sinema hayatına kısa filmler çekerek başlamıştır.

İlk kısa filmi ‘“Bir Anı Yakalamak’’ ile 1984 yılında İFSAK Kısa Film Yarışmasında ödül aldı. 1991 yılında ‘’Düet’’ filmi ile Yunus Nadi Kısa Film Yarışması’nda birincilik ödülü ve 1992 yılında ise ‘’Hotel’’ filmi ile Akdeniz Montpellier Festivali Büyük Ödülü alarak dikkatleri üzerine çekti. İlk uzun metraj filmi olan ‘’İz’’ ile de İstanbul, Köln, Nürnberg film festivallerinden ödülle dönmüştür.

İz (1994), Güneşe Yolculuk (1998), Bulutları Beklerken (2003), Pandora’nın Kutusu (2008), Araf (2011), Tereddüt (2015) diğer filmleridir.

Gişe kaygısı yaşamayan Türk sinema tarihine adını altın harflerle yazdırmış usta bir bağımsız sinema yönetmenidir. Filmlerinde yaşama dair içsel yolculuğunuz, her filminde kendinizden mutlaka bir parça bulacağınız dram niteliğinde konular yer almaktadır.

Tereddüt (Clair Obscur-2016)

Tür: Dram

Yapım: Türkiye, Almanya

Yıl: 2016

Yönetmen: Yeşim Ustaoğlu

Oyuncular: Funda Eryiğit, Mehmet Kurtuluş, Ecem Uzun

Ödüller: Toronto International Film Festivali- Busan International Film Festival- Asia Pacific Screen Awards

Modern yaşam ile gelenekçi bir yaşam arasında parçalanmış, kendilerini keşfetme ve yaşadıkları ilişkilerin içinde sevme ve sevilme haklarından mahrum kalan iki kadının hikayesini anlatan bir filmdir Tereddüt.

Psikiyatrist olan Şehnaz iş hayatına bir kasabada devam etmeye başlar. Mutlu bir evliliği olduğunu düşünürken, karşısına çıkan Elmas ile hayatını sorgulamaya başlar. Elmas küçük yaşta evlendirilmiş ve bir kazada kocasını kaybetmiştir. Ancak yaşadıkları onun için büyük travmalar yaratmışken Şehnaz’la içindeki düğümleri çözmeye başlarlar.

TUNÇ BAŞARAN

1938 yılında İstanbul’da doğmuştur. Çocuk yaştan itibaren arkadaşı İslam Çupi ile izlediği filmleri tartışır üzerine ve yorumlarlarmış. 17 yaşında, Charlton Heston’ı görmek ve sinemacı olmak için evden kaçıp Amerika’ ya gitme kararı alır ancak bu macera Adapazarı’nda yakalanması ile son bulur. Edebiyat fakültesinde eğitim hayatına devam ederken yönetmen Memduh Ün ile tanışır ve ona bir senaryosunu okutur. Ün kendisine asistanlık teklif edince Başaran’ ın sinema hayatı başlar.

Kült film listelerinden adını sıkça duyduğumuz ‘’Uçurtmayı Vurmasınlar (1989)’’, ‘’Piano Piano Bacaksız (1991)’’, ‘’Uzun İnce Bir Yol (1993)’’, ‘’Sen de Gitme (1996)’’ yönetmeni başarıdan başarıya sürükleyen filmleridir.

Uçurtmayı Vurmasınlar (1989)

Tür: Dram

Yapım: Türkiye

Yıl: 1989

Yönetmen: Tunç Başaran

Oyuncular: Ayla Aslancan, Nur Sürer, Ozan Bilen

Ödüller: Uluslararası İstanbul Film Festivali- Antalya Altın Portakal Film Festivali

Filmde, annesi uyuşturucu bağımlılığından hapis cezasına çarptırıldığı için cezaevinde büyümek zorunda kalan küçük Barış’ın hikayesi anlatılmaktadır. Barış sevgi dolu cana yakınlığı ile mahkûm İnci arasında duygusal bir bağ oluşur. Bu bağ ile kaldıkları dört duvar arasında kendilerine düşsel bir hayat yaratırlar.

Uçurtmayı vurmasınlar küçük bir çocuğun gözünden, hayata ve umuda dair bakış açısı duygusal bir dille anlatılmıştır.

Bağımsız sinemanın ağırlığı ve derinliğini anlayabilmek için izleyicilerin eleştirilerini dinlemeden, izleyeceğiniz filmin yönetmeni hakkında biraz bilgi sahibi olmanızı öneririm. Yönetmenin dünya görüşünü ve bakış açısını biraz anladığınız zaman; filmin detaylarını, anlatmak istediklerini, size sunduklarını çok daha iyi görebilirsiniz.

Her bağımsız filmin sonunda mutlu veya acı bir son beklemeyin. Bağımsız sinema yönetmenleri çoğu filminde emin olun, size klişe sonlardan birini sunmayacak; filmin sonunu sizin yorum ve bakış açınıza bırakarak aslında filmi size armağan edip ve herkesin kendi hikayesini yazmasına olanak sağlayacaktır.

Bağımsız filmleri izlemek ufkumu açan, bakış açımı değiştiren, kendimi ve çevremi doğru eleştirmeme yardımcı olan öğretiler gibi geliyor. Daha önce de belirttiğim gibi bu filmleri izlemek biraz zor gelse de sabırla izlemeye devam ederseniz, sonrasında bağımlısı olacağınızı biliyorum.

Sevgilerle…

Duygu Gerçeker

Daha fazla BordoRuj Kültür-Sanat içerikleri için tıklayın.

Bize Instagramdan ulaşmak için tıklayın

Duygu Gerçeker
Duygu Gerçeker
[email protected]
No Comments

Yorum yap