Nordik Yaşam Tarzı ve Felsefesi: Sade Ama Mutlu!

Nordik yaşam tarzı

Nordik Yaşam Tarzı ve Felsefesi: Sade Ama Mutlu!

Nordik yaşam tarzı: Daha önceki İskandinav Kültürü yazımızda, Kuzeylilerin sosyo-ekonomik durumları, sağlık, eğitim ve ücret konusunda nasıl bir denge sağladıklarını ve insan yaşam standartlarını nasıl yükselttiklerinden bahsetmiştik. Bu hafta sizlere kuzeylilerin bu standartlarda nasıl bir yaşam felsefesi ortaya koyduklarından ve ülkemizde çevirisi yapılmış olan üç kitap  Hygee, Lagom ve Sisu’dan detaylı olarak bahsedeceğiz.

Hyggeli okumalar…

Nordik Yaşam Tarzı: Üç Felsefe, Üç Kitap

Nordik ülkelerinin mutluluk için adeta yarış halinde olduğunu biliyor musunuz? Evet gerçekten durum öyle. Kendi içlerinde bile daha huzurlu ve konforlu yaşamanın yollarını arayarak farklı felsefeler edinmişler. Öyle ki bu felsefeler tüm dünyayı da etkisi altına almış durumda. Her yerde kitapları, mimarileri, minimalist yaşam tarzları konuşuluyor, yazılıyor ve uygulanmaya çalışılıyor. Gelin, her biri ayrı ayrı keyif veren ama hepsinin özünde sadeleşmeye odaklı olduğu bu 3 Felsefeye ve hakkında yazılmış olan kitaplara beraber bakalım…

Friluftsliv – Norveç

Açık hava yaşam tarzı Friluftsliv felsefesi. Kuzeyin soğuk iklimine karşın doğadan asla vazgeçmiyor olmaları ruh ve beden sağlıkları için önemli bir faktör. Havanın nasıl olduğunun hiçbir önemi yok. Her şartta ve koşulda o yürüyüşe gidilecek.

Pyt – Danimarka

Pyt, kafaya takmama felsefesi. Karşılaşılan olumsuz bir durumda ‘’her şey yoluna girer, sorun yok’’ diyerek baştan başlama gücü ile yeniden odaklanmak güçlü bir başa çıkma stratejisidir.

Arbejdsglæde – Danimarka

Arbejdsglæde kelimesi okunması zor olsa da çok anlamlı; Arbejde-iş anlamına gelirken, glæde-mutluluk anlamına geliyor. Tahmin ettiğiniz gibi Arbejdsglæde felsefesi iş yerindeki mutlulukla bağlantılı. Eğer iş yerinde mutlu değilseniz sosyal hayatınızda o yönde etkilenir, onun için kuzeyliler iş yerinde mutlu olmayı fazlasıyla önemsiyor. Çalışma ortamlarını daha eğlenceli hale getirmek için tasarlıyorlar ve esnek çalışma saatleri ile en verimli olduklarında çalışıyorlar.

Kalsarikannit – Finlandiya

Kalsarikannit felsefesi ise, en sevdiğiniz kıyafetlerle içtiğiniz içkinin tadını çıkartmak. Hatta bunu iç çamaşırlarınızla dahi yapsanız çok normal karşılanıyor. Oldu ki o an, çalan kapıyı iç çamaşırınızla açsanız ve ‘’Ah tatlım Kalsarikannit yapıyordum, müsait değilim’’ deseniz karşınızdaki size anlayış gösteriyor.

Nordik Yaşam Tarzı: Hygge – Danimarka

Nordik yaşam tarzı

Danimarkalıların mutlu yaşam felsefesi Hygge (Hüge), kelime anlamı tam olarak bilinmeyen bir eylem türü. Kısacası, biz Türklerin yoğun tempolu çalışma saatleri sırasında ‘’Şimdi evde battaniyenin altında olacaksın, elinde kahven ya kitabın ya da romantik bir film eşlik edecek’’ diye hayalini kurduğumuz o ortam, tam da ‘’Hygee’’ ortamı.

Loş ışıklar ya da mumlar, sıcak şarap, pufidik çoraplar, sıcacık battaniyeler ve minimal mobilyalar ile hygee ortamı yaratmak hiç de zor değil aslında. Kuzeyliler bu yaşam biçimini tam anlamıyla benimsemişler ve bir de manifesto yayınlamışlar. Dilerseniz onlara da bir göz atalım:

Hygee Manifestosu

  • Atmosfer: Ortamı mümkün olduğunca loş hale getir.
  • Anda Kalmak: Hygee ortamında elektronikten uzak kalarak, içinde bulunduğun ana odaklan.
  • Küçük Keyifler: Kahveler, aromalı çaylar, çikolata ya da kurabiyeler… Kendini şımartmak için canın ne istiyorsa yiyebilirsin.
  • Eşitlik: Dostlarla bir araya geldiğinde önceden sofralar hazırlamak yok. Her şey hep beraber yapılacak; salatayı sen yaparken, etleri ben kızartacağım…
  • Minnettarlık: Bu güzel anları sevdiklerinle, sağlıkla yapabildiğin ya da bu kahveyi içebildiğin için şükret.
  • Uyum: Egolarını sıfırla. Aramızda yarışmak ya da üstün olmaya çalışmak yok. Kibirden uzak, uyum içinde mütevazi ve gösterişsiz ol.
  • Rahatlık: Kendini en rahat hissettiğin giysiler olmazsa olmazın.
  • Ateşkes: Her insanın dini, siyasi ve hayat görüşü farklıdır elbette, ancak hygee bir ortamda tartışmaya zemin hazırlayacak bu konuları konuşma.
  • Birliktelik: Yalnızken kitabınla ya da yanında arkadaşlarınla birlikteysen, onlarla birlikte olduğunun farkında ol.
  • Sığınak: Hygee ortamının tehlikeden uzak olması ve kendini güvende hissedeceğin bir yer olması da manifestonun en önemli kuralıdır. Evinde en sevdiğin koltuğun ya da okuma köşen gibi..

Yazar Meik Viking’ in kaleme aldığı ‘’Hygee’’ kitabını okumanızı öneriyorum. Kitabı okurken kendinize hygee bir ortam hazırlamayı da unutmayın.

Nordik Yaşam Tarzı: Lagom – İsveç

Lagom İsveçlilerin dengeli yaşam felsefesi. Bizdeki ‘’azı karar, çoğu zarar’’ gibi bir anlamı var; İsveçliler de ‘’ne eksik ne fazla; yeteri kadar’’ felsefesini benimsemişler. Aslında her insan gözü tok, aşırıya kaçmadan gösterişsiz mütevazi bir yaşam sürmesi için ideal bir hayat felsefesine sahip olmalıdır.

Bu felsefeyi uygulayabilmek için düzene ihtiyacımız vardır. Kişi günlük yaşantısından başlayarak planlı ve programlı çalışmalıdır. Düzenli olan insan etrafındaki her şeyi o düzene uygun tasarlar ve işler daha kolay ve yolunda gider.

Lagom dengeli yaşam felsefesi olarak, ihtiyacından fazlasını kullanma diyor. ‘’başımı sokacak bir evim olsun yeter’’ demek tam da bu felsefenin mottosu gibi. İhtiyacımız olan ne ise onu almalı ve onu yemeliyiz. Ancak kaliteli ve dayanıklı olması da önemli bir detay bu felsefede.

Bu felsefe sadece fiziki ortam olarak değil, ruhsal olarak ta dengeli olmamız gerektiğini söylüyor. Duygularımızın dengesini sağlayabilmek ister istemez fiziki dengemizi de belirliyor. Hayatı ne çok ciddiye alacaksın ne de alay edeceksin. Ağlamayı da gülmeyi de dengede tutacaksın. Yerinde ve zamanında yapacaksın.

Lagom felsefesini hayatınıza dahil edebilmek için, yazar Linnea Dunne tarafından yazılmış ‘’The Swedish Art of Balanced Living’’ kitabındaki bazı ipuçlarını uygulayabilirsiniz:

  • Gerçekçi bir liste oluştur: Yapacaklarının bir listesini hazırla. Listeyi hazırlarken mevcut koşullarını göz önünde bulundurmayı unutma.
  • Mola ödülü ver: Uğraştığın işlerde saat başı beş dakikalık molalar ver. Molalarında kendini bir kahve veya küçük bir çikolata ile ödüllendir. Saatlerce işin başından kalmamak o işte verimli olduğun anlamına gelmez. Kendini yorma.
  • Konfor sağla: Evinde kullandığın mobilyaları konforlu sade ve sıcak olarak tasarla. Gözünü yoran eşyaları kaldır.
  • Kendine zaman ayır: Sevdiklerin ile geçirdiğin vakti dengele. Unutma ki sen her şeyden kıymetlisin. Tek başına kalmak için de zaman yarat.
  • Değerlendir: İhtiyacın olanı almadan önce evde eskimiş ya da kırılmış eşyalarını değerlendir. Nasıl yapacağınla ilgili bilgi sahibi olmak için internette birçok video ve yazı bulabilirsin.
  • Doğa ile içi içe ol: Bahçene ağaç dikebilir ya da balkonunda meyve sebze yetiştirebilirsin. Çöpleri geri dönüştürebilir, elektrik ve suyu gereğinden fazla harcamamaya özen gösterebilirsin. Örneğin gece yatmadan önce modemin ve televizyonun fişini çekebilirsin. Kısa mesafelerde yürümeyi tercih edebilirsin.
  • Anlayışlı ol: Sevdiklerine ya da tanımadıklarına karşı daha anlayışlı olmayı tercih et. Hakkını yedirmeden saygı çerçevesinde olumlu davranışlar sergilemek seni daha rahat ve mutlu hissettirecek.

Linnea Dunne tarafından yazılmış olan ‘’Lagom: İsveçlilerin Dengeli Yaşama Sanatı’’ kitabında daha fazlasına ulaşabilirsiniz.

Nordik Yaşam Tarzı: Sisu – Finlandiya

Sisu felsefesi Finliler için çok özel bir içselliktir. Öyle ki Sisu’nun geçmişi 2. Dünya savaşına kadar dayanmaktadır. Savaş sırasında Naziler nedeniyle zor zamanlardan geçen Finliler, o süreci başarılı bir şekilde atlatmışlardır. Bu başarılarının sonucunda da Sisu felsefesi doğmuştur. Dayanıklılık ve cesaret anlamına gelen Sisu (iç güç) aslında ruhsal bir kavramdır. Finliler bu kavramı yaşam tarzı haline getirmiş ve hala günümüzde de bu şekilde yaşamaya devam etmekte olan bir millettir.

Finlandiya’nın coğrafi koşulları gereği zor ve ağır hava şartlarına rağmen dünyanın en mutlu ülkesi olması da sanırız Sisu felsefesi ile doğru orantılı.

Sisu, insanın en yorgun ve bitik olduğu, fiziken ve ruhen çöktüğünü hissettiği anlarda ortaya çıkan psikolojik bir güçtür. Her insan yaşamı boyunca böyle durumlarla karşı karşıya kalır. Bu felsefeyi yaşatabilmenin özünde pes etmemek vardır. Karşılaşılan zorluklarla mücadelede, yükünüz ne kadar ağır olursa olsun sebat etmeli ve dayanmalısınız. Ancak dayanacak gücünüz kalmadığında ortaya Sisu çıkacaktır.

İlginizi çekebilir: Farkındalık Nedir? Yöntemleri Nelerdir? Nasıl Uygulanır?

Mücadelenizde zihinsel dayanıklılığınız adına yapmanız gereken ve içinizdeki Sisu’yu ortaya çıkarmanız için size rehberlik edecek bir kitap; ‘’Sisu’nun Peşinde’’nin yazarı Katja Pantzar’ dan tavsiyeler;

  • Derin bir nefes al: Her şey bitti dediğin anda yapman gerek ilk şey derin bir nefes almak. Nefes aldığın sürece hiçbir şey bitmiş değildir. Vücuduna giren oksijeni hissetmeye çalış. Oksijen seni dinçleştirecek ve gücünü toplamana yardımcı olacak.
  • Hiçbir şey yapma: Gerçekten hiçbir şey yapma. Rahatladığını hissedene kadar sadece bomboş otur, uzan, tavanı izle, halıya bak, gökyüzüne bak ama başka bir şey yapma. Farklı bir meditasyon yöntemi gibi düşün ama meditasyon da yapma. Zihninin rahatladığını hissedeceksin.
  • Doğayla içi içe ol: Zihnimizi berraklaştırmak için doğaya ihtiyacımız var. Doğanın sesini dinlemek, içinde bulunduğun o ortamın farkına vararak yürümek sana iyi hissettirecek ve özünde yatan hayatta kalma iç güdüsünü canlandıracak.
  • Dengeni koru: Her şeyin aşırısı fazladır ve dikkatli olmak önemli bir unsurdur. Gücünü toplaman seni savaşçı değil barışçı yapmalıdır. Mevcut durumun ile başa çıkamadığını düşündüğünde her şeyi bırak ve dengeni kaybetmeden önce yardım istemekten çekinme.
  • Harekete geç: Artık kendi içsel yolculuğunu tamamladıysan, yapman gereken şey harekete geçmektir. Yeni fikirlerini hayata geçirmek için bekleme.

Kuzey ülkelerinin kıskanılası mutluluğunu yakalamak zor değil. Aslında bu kitaplarda anlatılanlar, kendimize vermemiz gereken değeri ve yaşamsal bilincimizin farkındalığını görmemizde yardımcı kaynaklardır. Tüm felsefelerin temelinde insan ve doğa ön plandadır. Önemli olan bunun farkına varabilmek ve ona göre yaşayabilmektir.

Sevgiyle kalın…

Duygu Gerçeker

Daha fazla BordoRuj Kültür-Sanat içerikleri için tıklayın.

Bize Instagramdan ulaşmak için tıklayın

Duygu Gerçeker
[email protected]

Enformasyon Teknolojileri Uzmanı